Samen je eigen droombuurt bouwen

ProfielfotoChrista Jakobs 04-02-2019 1257 keer bekeken 5 reacties

Het gebeurt steeds vaker: vrienden of gelijkgestemden die in collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) hun eigen woongemeenschap bouwen. De droom is er al snel, maar het realiseren gaat niet altijd even makkelijk. Op 24 januari organiseerde de provincie samen met Woningbouwvereniging Gelderland (WBVG) het kenniscafé ‘Samen bouwen aan de buurt’. Met als insteek: het kan wél.

Twee vliegen in een klap

Dat samen bouwen leeft, blijkt wel uit de grote belangstelling voor het kenniscafé in woon-werkgemeenschap Babylon. De aula, met uitzicht op de lommerrijke omgeving van Berg en Dal, is overvol. “Gelderland”, trapt Josan Meijers, gedeputeerde Wonen, af “is de mooiste provincie van Nederland. In onze toekomstvisie ‘Gaaf Gelderland’ gaan we voor een gezond, schoon en veilig Gelderland. En daar past CPO perfect bij. Het is een middel om mensen actief te betrekken bij hun eigen woonomgeving. Zo was ik laatst bij een initiatief in de Achterhoek. Veel jongeren trekken daar naar de stad. Maar hier wilde een groep jongelui na hun studie terug naar hun roots. Ze vormden een CPO-groep en kregen de kans een oude fabriek om te toveren tot eigentijds wonen. Leegloop van het platteland en leegstand tegengaan: twee vliegen in een klap.” 

Verrijking van stad en dorp

CPO heeft veel voordelen. Dat is de videoboodschap van oud-Kamerlid en wethouder Wonen Adri Duivesteijn. “Er is een grotere binding met de buurt, de eenzaamheid verdwijnt en er zijn minder zorgen over leefbaarheid. Zelfbouw is een verrijking van stad en dorp. Ik doe een appel aan gemeenten: maak ruimte voor zelfbouw.” En dat is precies wat de gemeente Nunspeet doet. “Want ons hoofddoel”, vertelt beleidsmedewerker Frits van Voorst tijdens een korte pitch, “is tevreden bewoners”. Nunspeet biedt subsidie en een renteloze lening voor de opzet van CPO-initiatieven. “Smeerolie om het proces op gang te brengen.”

Zak geld

Tijdens de workshop ‘Het initiatief en de gemeente’ blijkt medewerking van de gemeenten cruciaal. “En dat is soms knap moeilijk”, aldus een deelnemer. “Projectontwikkelaars komen met een zak geld aan, terwijl de financiering bij CPO vaak lastig is.” Een ervaringsdeskundige biedt tips: “Kom met concrete ideeën, ga niet te veel filosoferen en zoek naar proactieve ambtenaren.” Een andere deelnemer geeft aan dat de wet mogelijkheden biedt om projectontwikkelaars te verplichten grond voor particuliere ontwikkeling beschikbaar te stellen. Van Voorst, beleidsmedewerker gemeente Nunspeet: “Gemeente Nunspeet geeft bij gronduitgifte vooraf aan welke grond beschikbaar is voor particuliere initiatieven. Uiteindelijk gaat het om de wil. In onze gemeente hebben we elf CPO-projecten. 94 Woningen zijn gereed en twintig zijn in aanbouw. Dit succes smaakt naar meer. Een gemeente kan voorrang geven aan CPO. Het kan wél.”

Een samenleving in het klein

Tijdens de workshop ‘Het initiatief en de corporatie’ blijkt het sociale aspect bij CPO-projecten de belangrijkste drijfveer voor mensen om aan te haken. “Je verzamelt een groepje gelijkgestemden om je heen en bouwt dan samen een samenleving in het klein”, vertelt een deelnemer. "De meeste CPO-projecten worden opgezet door hogeropgeleide mensen. Het is een soort innovatie, dan heb je altijd voortrekkers." Desondanks is, volgens Bernard Smits van Woonkr8, een samenwerkingsverband van twintig woningcorporaties dat advies geeft over het opzetten van collectieve woonvormen, "de behoefte heel breed. Het moet laagdrempeliger worden."

Zin in het leven

Dat het kan, bewijst woongemeenschap Eikpunt in Lent. Deelnemers aan het kenniscafé kregen voorafgaand aan het kenniscafé een rondleiding bij drie projecten. Bij Eikpunt staat verbinding centraal. “Gebaseerd op vier speerpunten, ecologie en duurzaamheid, meergeneratiewonen, gemeenschapsvorming en stilte & bezinning, hebben we in 2009 een groep gelijkgestemden bij elkaar gekregen”, vertelt initiatiefnemer Leon Claessen. “Die speerpunten zijn allemaal vormgegeven.” Rondom de centrale eik is een soort dorpspleintje waar gemeenschapsvorming letterlijk vorm krijgt. Met uitzicht op de dijk, heeft de groep zelf een stilteruimte gebouwd. “Deze ruimte is geheel van natuurlijke materialen gemaakt. We hebben zelf alle muren van strobalen en leem opgebouwd. Ook hebben we alle woningen zelf gestuct met leem en leemmortel, dat versterkte onze onderlinge band. We hebben gemeenschappelijke ruimtes, zoals een keuken, logeerkamers, een wasruimte, winkeltje voor ecologische voeding, een klushok en een voedselbostuin. Ook hebben we een groepsapp. Zodra iemand een fiets of een tentje nodig heeft of gewoon even samen wil zijn, dan zijn we er voor elkaar.” En een medebewoonster vertelt “Ik voelde mij in de samenleving als oudere aan de kant gezet. Nu heb ik weer zin in het leven.”

CPO-regeling

De provincie Gelderland stimuleert collectieve zelfbouw met subsidie of een renteloze lening. Meer informatie vind je op de website van de provincie, net als de presentaties van het kenniscafé.

5  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

 
 
We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.

Een momentje...
Flip Krabbendam 07-02-19 om 10:16

-De uitnodiging kreeg ik via m'n vriendin, die werkt bij Platform 31. Een soort van toeval dus. Misschien een aanbeveling om de LVCW uit te nodigen. (Misschien hebben jullie dat gedaan)
-Wat ik van de inhoud vond, vooral het enthousiasme trof me. Een prettig idee dat zoveel mensen hiermee bezig zijn!
-Over hoe ik naar huis ging... vooral met de vraag: 'hoe kan ik hieraan bijdragen'
Vriendelijke groet
Flip Krabbendam

Gert 05-03-19 om 23:31

Bij veel gemeenten krijg je geen locatie voor elkaar om er een CPO-project van de grond te tillen. Zo ken ik een gemeente waar een relatief eenvoudig functieveranderingstraject uit 2006 nu nog steeds loopt! Tja... dan moet je daar natuurlijk niet aankloppen met een CPO initiatief.

Dick Schierboom 18-03-19 om 9:46

Wat jammer Gert dat je dit niet van de grond kunt krijgen. In de gemeenten Berkelland en Bronckhorst (regio Achterhoek) worden bijvoorbeeld juist een paar mooie CPO-initiatieven tot stand gebracht. Op onze site (Wonen en ruimte: Koers Wonen) kun je de verdeling van de Regiocoördinatoren Wonen zien. Misschien is het een idee om contact op te nemen met de regiocoördinator Wonen van de gemeente waar het speelt?

Louise 19-05-19 om 17:02

Samen met een bevriend stel willen we in Lochem een 2 onder 1 kap woning realiseren op de plek waar nu een oude, vervallen, boerderij staat. Op deze manier komen er 2 jonge gezinnen op het platteland wonen en we willen van de bestaande landbouwgrond een landschap creëren dat veel meer biodiversiteit kent.
Helaas lees ik dat de subsidie alleen bestemd is voor projecten voor minimaal 3 woningen. Maar dat mag vaak helemaal niet in het buitengebied. We moeten nu al moeite doen om de bestaande woonbestemming te splitsen in 2 woningen. Hebt u tips voor ons voor andere mogelijkheden om slim gebruik te maken van de regels die provincie en gemeente bieden?

Christa Jakobs 21-05-19 om 10:29

Beste Louise. Mijn tip is jullie initiatief te bespreken met de gemeente Lochem. De contactpersoon hiervoor is de heer Hoefnagels. Het beleid voor het buitengebied van Gemeente Lochem vind je hier:
https://www.lochem.nl/wonen-bouw-en-verbouw/meldingen-en-vergunningen/bestemming-wijzigen/functieverandering-gebouwen-buitengebied.html